Bukowsko

herb12Bukowsko należało do dóbr koronnych polskich. Najwcześniejsza wzmianka o naszej osadzie pochodzi z 25 czerwca 1361 roku. Kiedy to Kazimierz Wielki nadał braciom Piotrowi i Pawłowi z Węgier ziemie koronne Zboiska, Bukowsko aż do Wisłoka i Radoszyc należące do parafii św. Piotra w Bukowsku. Dokument ten, zatem stwierdza, że Bukowsko w roku 1361 miało kościół i parafię a Wolica była uposażeniem Bukowskiego plebana. W XV w. Bukowsko miało już samorząd wsi na czele, którego stał sołtys a potem wójt.

Z zapisów wynika, że w latach 1480 -1485 sołectwo było dobrze zagospodarowane. Miało młyn i karczmę. Kupił je wtedy Jan Felesztyński tworząc z niego folwark szlachecki na Nędzach. Bardzo tragicznym wydarzeniem dla Bukowska był najazd Tatarów w 1624 roku. Straty były olbrzymie: spalono całą wieś, dwór, kościół, wielu ludzi zabrali najeźdźcy do niewoli w straszny tatarski jasyr. Niemniej mimo tych ogromnych zniszczeń i niemal wiekowego letargu na początku XVIII stulecia widać zmiany na lepsze.

W 1710 roku zostaje odbudowany kościół pod wezwaniem Św. Krzyża, zrobił to właściciel Bukowska Hrabia Józef Ossoliński. Fundatorzy kościoła i orędownicy sprawy założenia Bukowskiej parafii ufundowali także plebanie i uposażyli Plebana. Do parafii przydzielono 35 okolicznych wsi. W 1748 r. Bukowsko miało już parafię i prawa miejskie stało się miasteczkiem, o czym stwierdzają akta grodzkie i ziemskie. Bukowsko przeżywało rozkwit gospodarczy i handlowy, rozwinęło się rzemieślnictwo. Od początku istnienia miasteczka w Bukowsku przewagę w żywiole miejskim mieli Żydzi. Już w 1745 r. ludności żydowskiej musiało być dużo skoro miała ona swoją synagogę w górnej części rynku. W 1790 r austryjacki spis ludności wykazuje w Bukowsku 18 rodzin żydowskich obok 220 katolickich. Najbardziej rozwinięty był handel bydłem a jarmarki bukowskie Odbywające się kilka dni w lutym przed środą popielcową i w czerwcu przed świętem Piotra i Pawła miały dobrą sławę w okolicy.

6 września 1772 r. spalił się dwór, a w zapiskach o tym pożarze jest wzmianka o browarze, ratuszu i stawach rybnych. W XIX w następuje duży rozwój naszego miasta. Pod koniec tego stulecia osiąga ono poziom największego rozwoju i stanie się obok Sanoka i Rymanowa największym skupiskiem ludności i ośrodkiem rzemieślnicze – handlowym w powiecie sanockim. W 1883 r. wystawiono nowy piękny kościół w stylu gotyckim, w tym samym czasie wybudowano murowaną szkołę. W 1902 – 1903 r. powstał w Bukowsku piętrowy gmach sądu i aresztu. Powstały tu kancelarie adwokackie, których w roku 1939 było 5.

W 1918 r. Po wyzwoleniu polski z niewoli Bukowsko było gminą zbiorową z siedzibą urzędu gminnego na czele, którego stał wójt. Był sąd grodzki, 3 sędziów, urząd notarialny, posterunek milicji państwowej, poczta, urząd skarbowy, apteka, drogeria i trzech lekarzy. I w czasie II wojny światowej Bukowsko było ośrodkiem przeprowadzania ludzi do Węgier tych, którym groziło niebezpieczeństwo. W 1920 r. szkoła została powiększona o 3 klasy, została, więc szkołą powszechną, 7 klasową, którą obejmowała swym zasięgiem liczne sąsiednie wioski. Dnia 4.11.1940 r. urządzili Niemcy obławę i aresztowali wielu Mieszkańców. W obozach zginęło 56 osób wróciło zaledwie 3. l 6.DC.1944 r. Przyszło wyzwolenie, ale nie na długo. 4.IV. 1946 r. W nocy na Bukowsko napadły oddziały, UPA niszcząc doszczętnie miejscowość, rabując, mordując ludzi, Wyniszczenia wojenne i powojenne zepchnęły Bukowsko do roli wioski.